CAD nedir, ne demek?
CAD (Computer-Aided Design), Türkçesiyle bilgisayar destekli tasarım; bir parçanın, makinenin, binanın ya da tesisin çizimini ve modelini kâğıt yerine bilgisayarda, ölçülü ve düzenlenebilir biçimde hazırlamaktır. CAD programları 2D teknik çizimden 3D modele, imalat resminden yapı bilgi modellemesine (BIM) kadar mühendislik ve mimarlığın ortak aracıdır. Bu rehber CAD’in ne olduğunu, türlerini, CAM ve BIM ile farkını ve bir CAD programı seçerken nelere bakılacağını anlatır.
Son güncelleme:
CAD ne demek?
CAD, İngilizce Computer-Aided Design ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede bilgisayar destekli tasarım anlamına gelir. Bazı kaynaklarda CADD (Computer-Aided Design and Drafting, bilgisayar destekli tasarım ve çizim) olarak da geçer. Bir CAD programında çizgiler, yaylar, katmanlar, ölçüler ve 3D katılar gerçek ölçüleriyle çizilir; çizim istenildiği kadar değiştirilir, kopyalanır, paylaşılır ve imalata ya da şantiyeye hazır hale getirilir.
Elle çizimde bir değişiklik çoğu zaman paftanın yeniden çizilmesi demekti. CAD ile değişiklik dakikalar sürer, aynı çizim farklı ölçeklerde yazdırılır, malzeme listeleri ve ölçüler çizimden otomatik alınır, dosyalar müşteriye, tedarikçiye ve şantiyeye e-postayla gider.
Kısa tarihçe
Bugünkü CAD’in öncüsü kabul edilen Sketchpad, Ivan Sutherland’ın 1963’te MIT Lincoln Laboratory’de doktora tezi kapsamında yazdığı programdır; bir ışık kalemiyle ekranda doğrudan çizim yapılmasını sağladı. Kişisel bilgisayarda CAD’i yaygınlaştıran AutoCAD Aralık 1982’de çıktı ve onun dosya biçimi DWG zamanla teknik çizim alışverişinin ortak dili haline geldi. Bugün DWG’yi kendi dosya biçimi olarak kullanan programlar arasında BricsCAD de vardır.
Kaynaklar: Wikipedia, “Sketchpad”, Wikipedia, “AutoCAD”; erişim 4 Kasım 2026.
CAD ne işe yarar, kimler kullanır?
Mimarlık ve iç mimarlık
Vaziyet planı, kat planları, kesitler, görünüşler ve detay paftaları; belediye ve proje müellifleriyle DWG alışverişi.
Makine ve imalat
Parça ve montaj modeli, sac metal açınımı, imalat resmi, toleranslar ve malzeme listesi; tezgâha ve tedarikçiye giden çizimler.
İnşaat ve altyapı
Statik ve uygulama projeleri, yol, kanal ve altyapı çizimleri, metraj ve şantiye için güncel paftalar.
Elektrik, mekanik tesisat ve tesis
Tek hat şemaları, pano yerleşimleri, sıhhi tesisat, ısıtma-soğutma ve havalandırma projeleri, fabrika yerleşim planları.
CAD türleri: 2D, 3D, parametrik ve BIM
2D CAD (teknik çizim)
Plan, kesit, görünüş, şema ve imalat resmi gibi iki boyutlu çizimlerdir. Türkiye’de mimarlık, mühendislik ve imalat projelerinde dolaşan çizimlerin büyük bölümü hâlâ 2D DWG’dir; bu yüzden bir CAD programının 2D’de hızlı, kararlı ve DWG ile tam uyumlu olması günlük işin temelidir.
3D CAD (katı, yüzey ve mesh modelleme)
Nesnenin hacmiyle birlikte modellenmesidir. Katı modelleme parça ve montajlar için, yüzey modelleme serbest formlar için, mesh ise tarama verileri ve görselleştirme için kullanılır. 3D modelden görünüşler, kesitler ve imalat resimleri üretilir.
Parametrik ve doğrudan modelleme
Parametrik modellemede ölçüler ve kısıtlar modeli yönetir; bir ölçü değişince model ve ona bağlı resimler güncellenir. Doğrudan modellemede ise geometri, geçmiş ağacına bağlı kalmadan doğrudan itilip çekilerek değiştirilir. BricsCAD iki yaklaşımı aynı DWG platformunda birlikte sunar.
BIM (yapı bilgi modellemesi)
BIM, binanın duvar, döşeme, kapı ve tesisat gibi yapı elemanlarıyla, bilgisiyle birlikte modellenmesidir; planlar, kesitler ve metrajlar modelden üretilir. Ayrıntısı için BIM nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
CAD, CAM, CAE ve BIM arasındaki fark
CAD: tasarım ve çizim
Ürünün ya da yapının geometrisini çizer ve modeller; teknik resmi ve 3D modeli üretir.
CAM: imalat
Computer-Aided Manufacturing; CAD modelinden CNC tezgâhları için takım yolları ve makine kodu üretir. CAD “ne üretilecek”, CAM “nasıl üretilecek” sorusunu yanıtlar.
CAE: mühendislik analizi
Computer-Aided Engineering; CAD modelinin dayanımını, ısıl davranışını ya da akışını sonlu elemanlar gibi yöntemlerle simüle eder.
BIM: yapının bilgi modeli
Mimarlık ve inşaatta çizimi, yapı elemanlarının bilgisiyle birlikte tek modelde toplar. CAD’in yapı sektöründeki bir sonraki adımıdır; BricsCAD BIM, BIM’i aynı DWG platformunda sunar.
CAD dosya biçimleri: DWG, DXF ve diğerleri
Bir CAD programını seçerken dosya biçimi çoğu zaman programın kendisi kadar önemlidir, çünkü çizimler şirket içinde kalmaz: müşteriye, tedarikçiye, belediyeye ve şantiyeye gider.
- DWG: 2D ve 3D teknik çizimin en yaygın biçimidir. DWG’yi kendi dosya biçimi olarak kullanan bir program, çizimi dönüştürmeden açar ve kaydeder. Ayrıntı için DWG nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
- DXF: programlar arasında çizim alışverişi için kullanılan, açık belgeli değişim biçimidir.
- STEP ve IGES: 3D katı ve yüzey modellerinin farklı CAD programları arasında aktarılmasında kullanılır.
- IFC: BIM modellerinin programlar arasında paylaşılması için kullanılan açık standarttır.
- PDF: çizimin değiştirilmeden paylaşılması ve yazdırılması için kullanılır.
DWG tabanlı programların karşılaştırması için DWG uyumlu CAD programları rehberimize bakabilirsiniz.
CAD programları nelerdir?
DWG tabanlı 2D ve 3D programlar
AutoCAD, BricsCAD, ZWCAD, GstarCAD ve IntelliCAD tabanlı programlar bu gruptadır. BricsCAD, DWG’yi kendi dosya biçimi olarak kullanır ve 2D çizimden 3D modele, makine tasarımına ve BIM’e kadar aynı platformda büyür; Windows, macOS ve Linux’ta çalışır. Karşılaştırmalar için ZWCAD nedir?, GstarCAD nedir? ve BricsCAD vs AutoCAD sayfalarına bakabilirsiniz.
Parametrik 3D ürün tasarımı programları
SolidWorks, Inventor, Solid Edge, CATIA ve NX gibi programlar parça ve montaj odaklı parametrik 3D tasarım için kullanılır; kendi dosya biçimleriyle çalışırlar. 2D çizimin ve DWG alışverişinin yoğun olduğu ekiplerde BricsCAD Mechanical, 3D parça, sac metal ve montaj tasarımını DWG platformunda sunar.
BIM programları
Revit, ArchiCAD ve BricsCAD BIM gibi programlar yapı bilgi modellemesi için kullanılır. BricsCAD BIM’in farkı, BIM modelini DWG platformunda, 2D çizimle aynı ortamda üretmesidir.
Ücretsiz ve açık kaynak programlar
FreeCAD, LibreCAD ve nanoCAD Free öğrenmek ve kişisel projeler için kullanılabilir; DWG desteklerinde ve ticari kullanımda sınırları vardır. Ayrıntı için Ücretsiz CAD programları rehberimize bakabilirsiniz. BricsCAD öğrenciler ve okullar için ücretsizdir.
Türkiye’de CAD programı seçerken sorulacak sorular
Hangi programı değerlendirirseniz değerlendirin, bu soruların yanıtı geçişin kolaylığını ve toplam maliyeti belirler.
- DWG dosyalarını dönüştürmeden, kendi formatı olarak açıp kaydediyor mu? Arşivinizdeki çizimler ve bloklar aynı görünüyor mu?
- Komutlar, kısayollar ve menüler ekibin alıştığı akışa yakın mı? LISP rutinleriniz ve şablonlarınız çalışıyor mu?
- 2D’den 3D’ye, mekanik tasarıma ya da BIM’e geçtiğinizde aynı platformda kalabiliyor musunuz?
- Lisans süresiz mi, abonelik mi? Ağ lisansı var mı? Güncelleme ve destek nasıl alınıyor?
- Hangi işletim sistemlerinde çalışıyor: Windows, macOS, Linux (Pardus dahil)?
- Çizimleriniz nerede tutuluyor? Masaüstü CAD’de dosyalar kendi bilgisayarınızda ve sunucunuzda kalır; bulut paylaşım hizmeti kullanılacaksa verinin hangi ülkede tutulduğunu ve KVKK açısından yurt dışına aktarım gerekip gerekmediğini sorun.
- Türkiye’de Türkçe kurulum, eğitim ve destek veren yetkili bir iş ortağı var mı?
- Lisans, bakım, eğitim ve uyarlamalar dahil üç yıllık toplam maliyet ne olacak?
Bu sorulara BricsCAD ile yanıt
MechSoft, Octave BricsCAD Premium Partner’ıdır. BricsCAD’i bu ölçütlerle kendi çizimleriniz üzerinde birlikte değerlendirebiliriz.
Native DWG
BricsCAD, DWG’yi kendi dosya formatı olarak kullanır; arşiviniz, şablonlarınız ve iş ortaklarınızın dosyalarıyla dönüştürme yapmadan çalışırsınız.
Tanıdık çalışma şekli
Alışıldık komut yapısı, menüler ve LISP desteği geçişi kolaylaştırır; ekip alışkanlıklarını korur.
2D’den BIM’e tek platform
Lite (2D), Pro (2D ve 3D), Mechanical, BIM ve Ultimate seviyeleri aynı platform üzerindedir; ihtiyaç büyüdükçe seviye yükseltilir.
Windows, macOS ve Linux
BricsCAD Windows, macOS ve desteklenen Linux dağıtımlarında çalışır.
Dosyalar sizde kalır
BricsCAD bir masaüstü CAD programıdır; çizimleriniz kendi bilgisayarlarınızda ve sunucularınızda tutulur.
Türkiye’de Türkçe destek
Kurulum, eğitim, geçiş ve destek MechSoft ekibi tarafından Türkçe verilir; 30 günlük ücretsiz denemeyle başlayabilirsiniz.
CAD hakkında sık sorulan sorular
CAD ne demek?
CAD, Computer-Aided Design ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçesi bilgisayar destekli tasarımdır. Ürün, makine ve yapıların çizim ve modellerinin bilgisayarda, ölçülü ve düzenlenebilir biçimde hazırlanmasıdır.
CAD programı nedir?
CAD programı, 2D teknik çizim, 3D modelleme ve imalat resmi hazırlamak için kullanılan yazılımdır. AutoCAD, BricsCAD, ZWCAD, SolidWorks ve Revit bilinen CAD programlarındandır.
CAD çizim nedir?
CAD çizim, bir CAD programında gerçek ölçüleriyle hazırlanmış teknik çizimdir: plan, kesit, görünüş, şema ya da imalat resmi. Genellikle DWG ya da DXF dosyası olarak paylaşılır.
CAD ile CAM arasındaki fark nedir?
CAD tasarımı ve çizimi üretir; CAM (bilgisayar destekli imalat) bu tasarımdan CNC tezgâhları için takım yolu ve makine kodu üretir. CAD “ne”, CAM “nasıl üretilecek” sorusunu yanıtlar.
CAD öğrenmek zor mu?
Temel 2D çizim komutları birkaç günlük eğitimle öğrenilir; 3D modelleme, makine tasarımı ve BIM daha uzun pratik ister. BricsCAD, AutoCAD’e benzeyen komut yapısıyla çalışır ve öğrenciler için ücretsizdir; MechSoft Türkçe BricsCAD eğitimi verir.
Hangi CAD programını seçmeliyim?
Önce ne çizdiğinize ve dosyaları kiminle paylaştığınıza bakın. Çizimleriniz DWG ile dolaşıyorsa, 2D’de hızlı ve DWG ile tam uyumlu, ihtiyaç büyüdüğünde aynı dosyalarla 3D’ye, makine tasarımına ya da BIM’e geçebileceğiniz bir platform seçin. BricsCAD bu yolu kalıcı lisans seçeneğiyle ve Windows, macOS, Linux’ta sunar; 30 gün ücretsiz denenebilir.
CAD seçimi için devam edin
CAD ihtiyacınızı birlikte değerlendirelim
Çizim türlerinizi, DWG arşivinizi ve ekibinizin çalışma şeklini konuşalım; BricsCAD’i kendi dosyalarınızla gösterelim.