Services
Platforms
Industries
Customers
Insights
About
Bordro

Bordro nedir? Bordrolama nasıl yapılır, bordroda neler yer alır?

Brütten nete hesap, kesintiler, bordro takvimi ve bordrolamayı İK ile tek yerde yönetmek

MechSoft Blog
Bordro nedir? Bordrolama nasıl yapılır, bordroda neler yer alır?

Bordro, bir çalışana belirli bir dönem için ödenen ücretin brüt tutarını, eklenen ödemeleri, yapılan yasal ve özel kesintileri ve sonunda eline geçen net tutarı gösteren belgedir. Bordrolama ise bu belgeyi her ay doğru verilerle hazırlama, hesaplama, onaylama ve ilgili kurumlara bildirme sürecinin tamamıdır.

Bu yazıda bordroda hangi bilgilerin yer aldığını, brütten nete hesabın adımlarını, bordro takvimini, sık yapılan hataları ve bordrolamanın İK süreçleriyle neden aynı yerde yönetilmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Bordro ne demek, neden zorunludur?

Günlük dilde “maaş bordrosu” ya da “ücret bordrosu” olarak da geçen bordro, hem işveren hem çalışan için ücretin nasıl oluştuğunun kaydıdır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 37. maddesine göre işveren, ücret ödemelerinde çalışana ödemenin günü ve ilgili dönemini, fazla çalışma, hafta tatili ve bayram gibi ek ödemeleri ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi kesintileri ayrı ayrı gösteren bir ücret hesap pusulası vermek zorundadır. Aynı kanunun 32. maddesine göre ücret en geç ayda bir ödenir; bu yüzden bordro çoğu şirkette aylık hazırlanır.

Bordro yalnızca bir ödeme belgesi değildir. Vergi ve SGK bildirimlerinin dayanağı, muhasebe kaydının kaynağı ve olası bir denetimde ilk istenen belgelerden biridir.

Bordroda hangi bilgiler yer alır?

Şirketten şirkete biçimi değişse de bir bordroda genellikle şu bölümler bulunur:

  • Kimlik ve iş bilgileri: ad soyad, T.C. kimlik numarası, SGK sicil numarası, departman, pozisyon, işe giriş tarihi.
  • Dönem ve gün bilgisi: bordronun ait olduğu ay, çalışılan gün, SGK’ya bildirilen prim günü, eksik gün ve nedeni.
  • Kazançlar: brüt ücret, fazla mesai, prim, ikramiye, yol ve yemek yardımı gibi yan ödemeler.
  • Yasal kesintiler: SGK işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi.
  • Özel kesintiler: avans, icra ve nafaka, bireysel emeklilik katkısı, sendika aidatı.
  • Kümülatif vergi matrahı: yıl başından bu yana biriken gelir vergisi matrahı.
  • Net ödenen tutar ve işverene toplam maliyet.

Bordro nasıl hesaplanır? Brütten nete adımlar

Bordro hesabı belirli bir sırayla ilerler. Oranlar ve vergi dilimi tutarları yıllara göre değiştiği için aşağıdaki adımları güncel parametrelerle uygulamak gerekir.

  1. Brüt kazancı bulun. Aylık brüt ücrete fazla mesai, prim ve diğer ödemeler eklenir. Çalışılmayan ücretsiz izin ya da devamsızlık günleri düşülür; bu bilgi puantajdan gelir.
  2. SGK primine esas kazancı belirleyin. Prime esas kazanç, yasal alt ve üst sınırlar arasında kalacak şekilde hesaplanır.
  3. SGK ve işsizlik işçi paylarını düşün. İşçi payı SGK primi prime esas kazancın %14’ü, işsizlik sigortası işçi payı %1’idir.
  4. Gelir vergisi matrahını hesaplayın. Brüt kazançtan SGK ve işsizlik işçi payları çıkarılır. Bu tutar yıl başından beri biriken matraha eklenir.
  5. Gelir vergisini hesaplayın. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’ndaki artan oranlı tarife (%15’ten %40’a kadar beş dilim) kümülatif matraha uygulanır. Asgari ücrete isabet eden kısım gelir vergisinden istisnadır.
  6. Damga vergisini hesaplayın. Brüt ücretin binde 7,59’u alınır; asgari ücrete isabet eden kısım bu vergiden de istisnadır.
  7. Özel kesintileri uygulayın ve net ücrete ulaşın.

Özetle: Net ücret = Brüt kazanç − SGK işçi payı − işsizlik işçi payı − gelir vergisi − damga vergisi − özel kesintiler. Gelir vergisi kümülatif matraha göre hesaplandığı için yılın ilerleyen aylarında çalışan üst vergi dilimine geçebilir ve brüt ücret aynı kalsa da net ücret düşebilir. Bordroda en sık sorulan “bu ay maaşım neden azaldı?” sorusunun nedeni çoğu zaman budur.

Bordrolama süreci hangi adımlardan oluşur?

Bordrolama, hesaplamadan önce başlar ve ödemeden sonra da sürer. Tipik bir aylık döngü şöyledir:

  1. Veri toplama: işe giriş ve çıkışlar, ücret değişiklikleri, izinler, raporlar, fazla mesai ve puantaj kayıtları, masraf ve yan haklar.
  2. Kontrol: eksik gün nedenleri, onaylanmamış fazla mesailer, dönem içinde değişen ücretler.
  3. Hesaplama: brütten nete ya da anlaşma netten yapıldıysa netten brüte hesap.
  4. Onay: İK ve finans kontrolü, yönetici onayı.
  5. Ödeme: banka ödeme listesinin hazırlanması.
  6. Bildirim: muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin (MUHSGK) izleyen ayın 26’sına kadar verilmesi.
  7. Dağıtım ve arşiv: çalışanlara bordrolarının iletilmesi ve kayıtların saklanması.

Bordro takvimi: ay sonunda ne zaman ne yapılır?

ZamanİşKaynağı
Ayın son haftasıPuantaj, izin ve fazla mesai kayıtlarının kapanmasıDevam takibi, izin yönetimi
Ay sonuÜcret değişiklikleri, prim ve kesintilerin girilmesiİK, finans, çalışan kartı
Ödeme gününden önceBordro hesaplaması, kontrol ve onayBordro sistemi
Ödeme günüNet ücretlerin bankaya gönderilmesiFinans
İzleyen ayın 26’sına kadarMUHSGK beyannamesiBordro sonuçları

Bu takvimin en kırılgan halkası ilk satırdır. Puantaj ve izinler zamanında kapanmazsa sonraki bütün adımlar gecikir ya da hatalı veriyle yapılır. Puantajın nasıl tutulduğunu puantaj nedir yazımızda ayrıntılı anlattık.

Bordroda en sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Eksik gün nedeninin yanlış bildirilmesi: ücretsiz izin, rapor ve devamsızlık farklı kodlarla bildirilir; karıştırılması SGK’da düzeltme gerektirir.
  • Onaysız fazla mesai: e-postada onaylanan ama sisteme girilmeyen fazla mesai ya bordroya hiç yansımaz ya da sonradan fark bordrosu gerekir.
  • Dönem ortası ücret değişiklikleri: zam ya da pozisyon değişikliği bordroya geç işlenir.
  • Kümülatif matrahın taşınmaması: yıl içinde işe giren çalışanın önceki işyerindeki matrahı dikkate alınmaz.
  • Elle veri aktarımı: izin, puantaj ve ücret bilgisi farklı tablolarda tutulup bordro sistemine kopyalanır; her kopyalama yeni bir hata fırsatıdır.

Bu hataların ortak noktası, bordronun kendisinden değil bordroya gelen verinin dağınıklığından kaynaklanmasıdır.

Bordro ne kadar süre saklanır?

Bordrolar hem vergi hem iş hukuku açısından saklanması gereken belgelerdir. Vergi Usul Kanunu genel olarak 5 yıl, Türk Ticaret Kanunu’nun 82. maddesi ticari defter ve belgeler için 10 yıl saklama öngörür. Sektöre ve belge türüne göre değişen süreler olabileceği için kesin süreler hukuk danışmanınızla belirlenmelidir. Bordrolar kişisel veri içerdiği için erişimin yetkiye göre sınırlandırılması da 6698 sayılı KVKK açısından önemlidir.

Bordrolamayı İK süreçleriyle tek platformda yönetmek

Bordronun doğruluğu, ona veri sağlayan süreçlerin doğruluğuna bağlıdır: çalışan kartı, izinler, devam kayıtları, fazla mesai onayları ve masraflar. Bu süreçler ayrı uygulamalarda kaldığında İK ekibi her ay aynı veriyi toplamak ve karşılaştırmakla uğraşır.

CloudOffix HR Cloud bordro modülü bordroyu İK, izin ve çalışan portalıyla aynı platformda birleştirir:

  • Netten brüte ve brütten nete hesaplamalar yasal parametrelerle yapılır.
  • Güncel SGK teşvikleri sorgulanır, bildirimler hazırlanır.
  • İzin, devam ve fazla mesai kayıtları aynı veri üzerinde bordroya akar; izin yönetimi ve devam takibi ayrı tablolarda tutulmaz.
  • Çalışanlar bordrolarına web ya da mobil uygulamadan ulaşır.
  • Birden fazla şirketin bordrosu tek platformdan yönetilir; bordrolar e-Devlet formatına uygun üretilir ve dijital arşivde saklanır.
  • Mevcut muhasebe ve ERP sistemleriyle veri akışı kurulur; SAP kullanan şirketler için SAP ERP ile entegre İK yapısı sunulur.

Proje ve timesheet kayıtlarının bordroya nasıl bağlandığını Bordrolama artık CloudOffix’te yazımızda anlattık. HR Cloud’un bütününe CloudOffix HR Cloud sayfasından bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Bordro nedir?

Bordro, çalışanın bir dönemdeki brüt ücretini, ek ödemelerini, yasal ve özel kesintilerini ve net ücretini gösteren belgedir. İş Kanunu’na göre işveren ücret ödemesinde bu bilgileri gösteren bir ücret hesap pusulası vermek zorundadır.

Bordrolama nedir?

Bordrolama, bordroyu her dönem doğru verilerle hazırlama, hesaplama, onaylama, ödeme listesini oluşturma ve vergi ve SGK bildirimlerini yapma sürecidir.

Brüt ve net maaş arasındaki fark nedir?

Brüt maaş kesintilerden önceki tutardır. Net maaş, brütten SGK ve işsizlik işçi payları, gelir vergisi, damga vergisi ve varsa özel kesintiler düşüldükten sonra çalışana ödenen tutardır.

Maaş neden yıl içinde azalır?

Gelir vergisi yıl başından biriken kümülatif matraha göre hesaplanır. Matrah bir üst dilime geçtiğinde vergi oranı artar ve brüt ücret aynı kalsa da net ücret düşer.

Bordro programı ne işe yarar?

Bordro programı hesaplamaları yasal parametrelerle otomatik yapar, bildirimleri hazırlar ve bordroları arşivler. İzin, devam ve çalışan verisiyle aynı platformda olduğunda elle veri aktarımı ve buna bağlı hatalar azalır.

Bordro süreçlerinizi tek platforma taşıyın

Bordronuzu İK, izin ve devam takibiyle aynı veri üzerinde yönetmek isterseniz bizimle iletişime geçin; sürecinizi birlikte inceleyelim ve CloudOffix HR Cloud bordro demosunu gösterelim.

İlgili yazılar: AI çağında bordronun yeni tanımı

MechSoft experts

Let’s talk about this in your own processes.

Let’s work out together how to put what you have read into practice in your organisation.